In veel organisaties zijn signalen van problemen al aanwezig voordat zij bestuurlijk worden herkend of geduid. De vraag is dan niet alleen wat er speelt, maar of een organisatie het vermogen heeft om die signalen tijdig te zien en er richting aan te geven.

​

Ik noem dat institutionele zelfredzaamheid: het vermogen van organisaties om signalen uit hun eigen systeem te herkennen, te duiden en er bestuurlijk naar te handelen. Dat vermogen bouw ik niet vanuit een methode of protocol, maar vanuit praktijk.

​

In Rotterdam betekende dat negen maanden naast jongeren staan die de gemeente niet kon vinden. Bij de Nationale Politie betekende dat de korpsleiding helpen zien wat 65.000 medewerkers al voelden maar nog niet konden benoemen. In Brussel en New York betekende dat spreken namens gemeenschappen die in de officiële cijfers onvoldoende zichtbaar zijn